Kütahya Tarihi
Anadolu ‘nun eski yerleÅŸim yerlerinden birisi olan Kütahya ‘nın kuruluÅŸ tarihi kesin olarak belli deÄŸildir. Hitit, Frigya, Lidya, Pers, Makedonya, Bitinya ve Bergama krallıklarının hakimiyetinde bulunan kent Roma Ä°mparatorluÄŸu ve onun ikiye ayrılmasından sonra Bizans Ä°mparatorluÄŸu ‘nun hakimiyetine girmiÅŸtir.
Antik kaynaklar Kütahya ‘dan “EZOP” un doÄŸduÄŸu ÅŸehir olarak bahsederler. Ezop ‘un burada doÄŸması, Kütahya ‘nın M.Ö. 6 yy ‘da mevcut olduÄŸu anlamına gelir.Åžehrin adı “Kotis ‘in ÅŸehri” anlamına gelen “Kotiaion ‘dan” gelmektedir. Burada ilk siyasi hakimiyeti Frigler kurmuÅŸlardır.
Bizanslılar şehre hakim ve kale inşasına elverişli buldukları sarp tepeye burçlar ile tahkim edilmiş iki kat sur içinde bir şato yapmışlardır. Bu şato, Germiyanoğulları ve Osmanlılar döneminde yapılan Kütahya kalesinin esasını teşkil etmiştir.
Anadolu Selçuklu Devleti ‘nin ilk hükümdarı KutalmışoÄŸlu Süleyman Åžah ‘ın kardeÅŸi Melik Mansur, 1074 yılında Kütahya’yı fethetmiÅŸtir.Kentin kesin Türk egemenliÄŸine geçiÅŸi ise de Sultan Alaattin Keykubat zamanında Selçuklu kumandanlarından Ä°madüddin Hezar Dinari tarafından saÄŸlanmıştır. (1230) Uzun yıllar “Kale muhafızı” olarak Kütahya’ da kalan Hezar Dinari Kütahya ‘nın imarına çalışmış, bir çok eser bırakmıştır.
Anadolu Selçuklu Devletinin son zamanlarında Kütahya bölgesine 300 bin kişilik Türkmen Germiyan Aşireti yerleşti. Germiyanlılar, Anadolu Selçuklu Devletinin hizmetinde Baba İshak isyanını bastırmaya memur edilmeleri ile tarih sahnesine çıkmışlardır. Germiyanoğlu Birinci Yakup Bey, 1300-1302 yılında Anadolu Selçuklu Sultanlığından ayrılarak bağımsızlığını ilân etmiş, merkez Kütahya olmak üzere Germiyanoğulları Beyliğini kurmuştur. Germiyanoğulları 1260-1390 ve 1402-1429 arasında 157 sene saltanat sürmüşlerdir.
Germiyanoğulları Beyi Süleyman Şah kızı Devlet Hatun, Sultan Yıldırım Bâyezid ile evlenmiştir. Bu evlilikte Kütahya, Simav, Eğrigöz (Emet) ve Tavşanlı çeyiz olarak Osmanlılara verilmiştir. (1381). Bu tarihten itibaren 1389’a kadar Yıldırım Bâyezid Kütahya’da vâli olarak kalmıştır.
1542-1566 arasında Kânûnî Sultan Süleymân Hanın oğulları Bâyezid ve İkinci Selim de Kütahya Sancakbeyliği yapmışlardır. Anadolu eyâletinin merkezi Ankara’dan Kütahya’ya taşınmıştır.
On dokuzuncu asırda şehir çok gerilemiştir. Halıcılık, dericilik ve çinicilik sanâyileri söndü. Anadolu demiryolunun Kütahya’dan geçmeyişi o zamana kadar ticâret yollarının düğüm noktasında bulunan şehri felce uğratmıştır.
Kütahya’nın merkez olduğu Anadolu eyâletinin kapladığı saha üzerinde bugün Türkiye’nin şu illeri var: Afyon, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bilecik, Bolu, Burdur, Bursa, Çankırı, Denizli, Eskişehir, Isparta, İzmir, Kastamonu, Manisa, Muğla, Sakarya, Uşak ve Zonguldak.
Kütahya, 17 Temmuz 1921’den 30 Ağustos 1922’ye kadar 1 yıl 1 ay 14 gün Yunan işgâlinde kalmıştır. Büyük taarruzda geri alınan şehir, yakılıp yıkılmıştı. Kütahya, İstiklâl harbinde mühim yer işgâl etmiş ve bu harbin neticeye ulaşması topraklarında kazanılan zaferle sağlanmıştır. Nitekim İstiklal Harbinin en çetin çarpışmaları Kütahya topraklarında olmuş, 30 Ağustos 1922’de Başkomutanlık Meydan Savaşı burada yapılmış ve Yunan ordusu Dumlupınar bucağında hezimete uğratılmıştır.
30 Ağustos Zafer Bayramı Kütahya’nın düşman işgâlinden kurtulduğu gündür. Kütahya’da, Dumlupınar, Çalköy ve Zafertepe’de her sene törenler yapılmaktadır.
Cumhûriyet devrinde il olan Kütahya, 1931’de demiryolu ile Balıkesir’e baÄŸlanmıştır. Kütahya’ya baÄŸlı bir ilçe olan UÅŸak 1953’te Kütahya’dan ayrılmıştır.
Popularity: 1% [?]